คุณตาคุณยายชาวตำบลนาหมื่นศรี อ.นาโยง จ.ตรัง สอนเยาวชนคนรุ่นใหม่ให้รู้จักการทำปี่จากต้นข้าวที่กำลังเก็บเกี่ยว หรือที่เรียก ว่าปี่ซังข้าว ซึ่งสามารถเป่าเป็นเพลงได้จริง และยังนำต้นข้าวไปทำร่ม ทำหลอดกาแฟและของเล่นอื่น ๆ ได้ เป็นภูมิปัญญาท้องถิ่นที่ถ่ายทอดกันมาจากรุ่นสู่รุ่น

ผู้สื่อข่าวรายงานว่า ที่หมู่ที่ 1 ต.นาหมื่นศรี อ.นาโยง จ.ตรัง มีการลงแขกเกี่ยวข้าวและนำเอาประเพณีการขอขมาพระแม่โพสพด้วยใบไม้ 10 ชนิดมาสาธิตให้กับชาวบ้านและนักเรียนจากโรงเรียนสวัสดิรัตนาภิมุข อ.นาโยง ได้ดู และ หนึ่งในกิจกรรมลงแขกเกี่ยวข้าว คือการให้คุณตาคุณยายสอนนักเรียนทำปี่จากซังข้าว โดยคัดเอาต้นข้าวที่ไม่มีเมล็ดซึ่งกำลังแก่จัด ตัดเหนือโคนต้นประมาณ 1 คืบ และตัดปลายให้เหลือแค่ 1 คืบเพื่อใช้ทำปี่ ใช้มีดกรีดลงกลางต้นข้าวซ้าย-ขวา 2 ครั้ง เอาไม้แหลม ๆ ทิ่มให้ทะลุแล้วดึงเข้าดึงออก โดยมีคาถากำกับเพื่อให้ปี่ที่ได้ ดังกังวานและมีเสียงที่ไพเราะเพราะพริ้งตามความเชื่อของคนโบราณ ซึ่งแต่ละคนมีเทคนิคการทำปี่จากต้นข้าวไม่เหมือนกัน แต่คล้าย ๆ กัน ซึ่งปี่ที่ได้ นำไปให้นักเรียนทดลองเป่า ปรากฏว่าเป็นที่ถูกใจของเด็ก ๆ เป็นอย่างมาก ซึ่งบางคนที่เคยไม่เคยเล่นของเล่นจากท้องนา ได้เรียนรู้วิธีการทำปี่จากต้นข้าว เพื่อเอาไปเล่นกับเพื่อน ๆ ที่อยู่ในนาข้าวอย่างสนุกสนาน

อย่างไรก็ตาม พบว่านักเรียนส่วนหนึ่ง รวมทั้งลูกหลานของชาวนาในตำบลนาหมื่นศรี อ.นาโยงและตำบลใกล้เคียง มีความสามารถในการทำนาและเกี่ยวข้าวด้วยแกละได้ทุกคน จึงคุ้นชินกับการเป่าปี่จากต้นข้าวเป็นอย่างดี ซึ่งต่างแข่งกันเป่าปี่จนแก้มป่องชนิดไม่มีใครยอมใคร สร้างความภาคภูมิใจให้กับคุณตาคุณยายเป็นอย่างมาก ที่เห็นลูกหลานเยาวชนคนรุ่นใหม่ ยังคงให้ความสนใจทำของเล่นพื้นบ้านจากท้องทุ่งนาไม่ให้สูญหายไปตามกาลเวลา

ซึ่งคุณยายสุคนธ์ ทองแจ้ง อายุ 76 ปีชาวบ้านหมู่ 8 ต.นาหมื่นศรี กล่าวว่า ตนทำเป็นตั้งแต่รุ่นแม่ และมีการเป่าแข่งกัน รวมทั้งการทำร่ม ซึ่งเมื่อก่อนถ้าใครเป่ายาวที่สุดจะได้ขนมมากที่สุด โดยเลือกต้นที่อยู่ใต้รวงข้าว ซึ่งปัจจุบันนี้ยังมีเด็ก ๆ ทำเป็นกันอยู่หลายคนและดีใจมากที่เด็กรุ่นหลังยังทำและเป่าปี่จากต้นข้าวเป็น

ถนอมศักดิ์ /ตรัง